VR Voyage: naar het Amsterdam van de 17e eeuw

Je zet een VR-bril op. De boot glijdt rustig over de gracht. En ineens sta je midden in het Amsterdam van 400 jaar geleden: een levendige markt aan de Herengracht, honderden schepen in de haven, mensen die werken, roepen en leven zoals ze dat deden in de Gouden Eeuw.

VR op een boot klinkt misschien als een onverwachte combinatie. Toch hebben inmiddels duizenden bezoekers deze ervaring beleefd. Hun reacties zijn unaniem: ‘magisch’, ‘uniek’ en ‘onvergetelijk’. In deze blog vertellen we hoe VR Voyage – ’s werelds eerste VR-boottour – tot stand is gekomen.

Het idee: een klassieke rondvaart maar anders

Een rondvaart door de Amsterdamse grachten is voor veel bezoekers een vast onderdeel van hun bezoek aan de stad. Vanaf het water zie je de historische panden, bruggen en kades op hun mooist. Maar bij VR Voyage stelden we ons één simpele vraag: wat als je niet alleen naar het verleden kijkt máár er middenin kunt staan?

Het idee ontstond om de rondvaartboot bij specifieke locaties te transformeren tot een varende 360°-bioscoop. Bezoekers blijven fysiek op de plek waar ze varen maar reizen met behulp van VR terug in de tijd. Zo ontstaat een unieke combinatie van een echte vaarervaring en een digitale historische reconstructie.

Na het uitwerken van meerdere mogelijke routes werd er gekozen voor een tour door de 17e eeuw: de Gouden Eeuw van Nederland en Amsterdam. Een periode waarin de stad uitgroeide tot een wereldmacht en waarin de grachten, handel en scheepvaart het straatbeeld bepaalden.

Historisch onderzoek als fundament

Authenticiteit stond vanaf het begin centraal. Uitgebreid historisch onderzoek is er gedaan gebaseerd op onder andere:

• 14 historische boeken

• Tientallen documentaires

• Gesprekken met (maritieme) historici

• Honderden online bronnen en archieven

Daarnaast is het volledige Amsterdamse Stadsarchief geraadpleegd, specifiek gericht op de 17e eeuw én op de exacte locaties langs de vaarroute. Dit onderzoek gaf niet alleen inzicht in gebeurtenissen maar ook in het dagelijkse leven en het toenmalige straatbeeld.

Er zijn bovendien tientallen historische stadskaarten gebruikt waarvan sommige alleen op aanvraag beschikbaar waren. Deze kaarten zijn nauwkeurig vergeleken met de huidige situatie via Google Maps en Google Street View zodat virtuele en echte locaties perfect op elkaar aansluiten.

 

Van idee naar techniek

Het concept was ambitieus, maar de technische uitvoering minstens zo uitdagend. VR Voyage is de eerste boottour ter wereld die VR toepast. Dat betekende dat vrijwel alles speciaal ontwikkeld moest worden: software, animaties én hardware.

 

 

 

Slimme software op het water

Om alle VR-brillen synchroon te laten werken is maatwerksoftware ontwikkeld. De VR-headsets functioneren niet alleen als visuele ervaring maar ook als audiogids. Tussen de VR-momenten door luisteren bezoekers via dezelfde VR bril naar verhalen en uitleg. De software moest onder andere:

• GPS-gestuurd zijn zodat content exact op de juiste locatie start

• Meerdere talen ondersteunen

• Verschillende kijkrichtingen mogelijk maken

• Stabiel functioneren op een varende boot

Hiervoor waren zelfs aanpassingen nodig in het besturingssysteem van de VR-brillen. Na maanden testen en optimaliseren was de software klaar voor gebruik.

 

 

 

 

Historisch Amsterdam, nauwkeurig nagebouwd

Voor de tour zijn complete delen van Amsterdam in 3D nagebouwd bij 7 locaties, historisch correct en tot op 0,5 meter nauwkeurig. Gebouwen, kades, bruggen en objecten zijn zorgvuldig gemodelleerd en geanimeerd.

 

 

 

 

Ook de scheepvaart speelde een grote rol in de geschiedenis van Amsterdam én dus in de animaties. Grote historische schepen zijn toegevoegd, waaronder een historisch accuraat 3D-model van de Batavia, toen het grootste schip ooit gebouwd. Dit schip werd in Amsterdam gebouwd bij de Peperwerf – een plek waar bezoekers zowel virtueel als in werkelijkheid langs varen.

Twee historisch-accurate 3d modellen van het Fluytschip en het Pinas zijn gebruikt die door de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed pas heel recent zijn ontwikkeld. Kleinere boten zijn deels ingekocht en deels speciaal ontwikkeld voor VR Voyage.

 

 

Personages die tot leven komen

Een stad leeft pas écht met mensen erin. Daarom zijn belangrijke personages toegevoegd waaronder Piet, de schipper die bezoekers tijdens de tour begeleidt. Ook bewegen grote groepen mensen zich door de stad: werkend, lopend of wachtend aan de kade.

Voor realistische bewegingen is gebruikgemaakt van motion-capture. In een studio zijn roeibewegingen, boombewegingen en andere handelingen opgenomen met een motion-capture pak en direct vertaald naar de virtuele personages.

 

 

 

 

 

Geluid, stemmen en verhaal

Geluid is essentieel voor beleving. Veel omgevingsgeluiden konden worden ingekocht maar stemmen en dialogen zijn speciaal ingesproken. Hoewel AI hierin steeds beter wordt is het nog niet geschikt voor natuurlijke, meertalige gesprekken met emotie en timing. Daarom zijn professionele stemacteurs ingezet voor de voice-over, Piet en voor enkele andere personages. Zo ontstaat een meeslepend verhaal dat historisch klopt én toegankelijk is.

Het resultaat: geschiedenis die je meemaakt

De reacties van bezoekers spreken voor zich. Op platforms als Tripadvisor en Google wordt VR Voyage omschreven als ‘uniek’, ‘verrassend’, ‘de leukste boottocht ooit’ en ‘het hoogtepunt van het verblijf in Amsterdam’. Wat deze ervaring bijzonder maakt is dat bezoekers het Amsterdam van nu direct kunnen vergelijken met dat van 400 jaar geleden. Je kijkt niet naar geschiedenis — je staat erin. Je wordt onderdeel van het verhaal.

VR Voyage brengt technologie, verbeelding en historische verhalen vertellen samen in één ervaring. Met spectaculaire beelden, een sterke verhaallijn en een vleugje Amsterdamse humor neemt de tour je mee naar een stad die je dacht te kennen maar nu écht leert ervaren. Nieuwsgierig? Stap aan boord en ontdek zelf hoe het Amsterdam van de 17e eeuw tot leven komt!